Kifoz(Kamburluk)
Nedir?
Halk
arasında kamburluk olarak da bilinen kifoz, omurganın anormal bir biçimde öne
eğilip, sırtın olması gerektiğinden daha fazla kavislenmesi durumudur. Hafif
kifozlar genelde kişide çok az probleme neden olurken şiddetli kifozlar, ayakta
durmaktan, nefes alma güçlüğüne kadar çeşitli sorunlara sebebiyet verebilir.
Kifoz
semptomları nelerdir?
Kifozun belirti ve semptomları, eğriliğin nedenine ve
ciddiyetine bağlı şekilde değişir. Bunlar aşağıda belirtilen gibi
sıralanabilir:
- Yuvarlak omuzlar
- Arkada görünür bir kambur
- Hafif sırt ağrısı
- Yorgunluk
- Omurga sertliği
- Sıkı diz kirişleri (uyluğun arkasındaki kaslar)
Nadiren, zamanla ilerleyen kamburluk
şunlara yol açabilir:
- Bacaklarda zayıflık, uyuşma ya da karıncalanma
- Duyu kaybı
- Nefes darlığı ya da diğer solunum güçlükleri
Yukarıda bahsedilen kifoz tipleri hariç
anormal eğiriliğe aşağıda belirtilenler de neden olabilir:
Kırıklar:
Kırık ya da ezilmiş omurlar (kompresyon kırıkları) omurganın eğriliğine neden
olabilir. Hafif kompresyon kırıkları genelde göze çarpan belirti ya da
semptomlar üretmez.
Osteoporoz: Özellikle yaşlılıkla gözlenen kemik yoğunluğunun
azalması durumudur. Özellikle zayıflamış omurlar kompresyon kırıklarıyla
sonuçlanırsa, omurga eğriliğine neden olabilir. Osteoporoz en çok yaşlı
kadınlarda ve uzun süre kortikosteroid almış kişilerde görülür.
Disk dejenerasyonu: Yumuşak, dairesel diskler, omurlar arasında yastık
görevi görür. Yaşla beraber bu diskler kurur ve küçülür, bu da genelde kifozu
kötüleştirir.
Sendromlar: Çocuklarda kifoz, Ehlers-Danlos sendromu ve Marfan
sendromu gibi belirli sendromlarla da ilişkilendirilebilir.
Kanser ve kanser tedavileri: Omurgadaki kanser, kemoterapi ve radyasyon
tedavileri gibi etmenler, omurları zayıflatabilir ve onları kompresyon
kırıklarına daha yatkın hale getirebilir.
Kifoz tedavisi nasıl olur?
Tedavinin amacı eğriliğin ilerlemesini
durdurmak ve deformiteyi engellemektir. Doktor kifoz tedavisini belirlerken
aşağıda belirtilenler dahil birkaç şeyi dikkate alacaktır:
- Hastanın yaşı ve genel sağlığı
- Kalan büyüme yıllarının sayısı
- Kifoz türü
- Eğrinin şiddeti
CERRAHİ OLMAYAN TEDAVİ
Postural kifozlu hastalarda cerrahi
olmayan tedavi önerilir. Ayrıca, 75 dereceden az eğrileri olan Scheuermann
kifozlu hastalara da bu tedavi alternatifleri önerilir.
Cerrahi olmayan tedavi şunları içerebilir:
Gözlem: Doktor, sorunun daha kötüye
gitmediğinden emin olmak için eğriliği izlemeyi önerebilir. Özellikle kifoz,
bir çocuk hastada gözlendiğinde bütünüyle büyüyene kadar periyodik ziyaretler
ve röntgenler istenebilir. Eğri kötüleşmedikçe ya da ağrılı hale gelmedikçe
diğer bir tedaviye gerek olmayabilir.
Fizik Tedavi: Spesifik kifoz
egzersizleri, karın ve sırttaki kasları güçlendirerek, sırt ağrısını
hafifletmeye ve duruşu iyileştirmeye yardımcı olabilir
Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar
(NSAID'ler): Aspirin, ibuprofen ve naproksen dahil olmak üzere NSAID'ler sırt
ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir.
Destek: Halen büyümekte olan Scheuermann
kifozu olan hastalar için kifoz korsesi önerilebilir. Spesifik korse tipi ve
takılması gerekli olan günlük saat sayısı, eğrinin ciddiyetine bağlı olacaktır.
Eğrilik iyileştikçe doktor korseyi düzenli şekilde ayarlar. Tipik olarak, çocuk
iskelet olgunluğuna erişene ve büyümesi tamamlanana kadar korseler takılır.
CERRAHİ TEDAVİ
Doğuştan kifozlu hastalar için genelde
ameliyat önerilir. Ayrıca aşağıda belirtilen durumlar için de ameliyat
önerilebilir:
- 75 dereceden fazla eğrileri olan Scheuermann kifozlu hastalar
- Cerrahi olmayan tedavi ile düzelmeyen şiddetli bel ağrısı olan
hastalar
Spinal füzyon, kifozu tedavi etmek için en
yaygın olarak kullanılmakta olan cerrahi prosedürdür.
Spinal füzyonun hedefleri:
- Eğriliğin derecesini azaltmak
- Daha fazla ilerlemesini engellemek
- Zaman içerisindeki gelişimi sürdürebilmek
- Varsa, önemli sırt ağrısını hafifletmek
AMELİYAT PROSEDÜRÜ
Spinal füzyon, esasen bir
"kaynak" işlemidir. Temel fikir, etkilenen omurları tek ve sağlam bir
kemiğe dönüşecek şekilde birleştirmektir. Omurgayı kaynaştırmak eğriliğin
derecesini azaltır ve etkilenen omurlar arasındaki hareketi ortadan kaldırdığı
için sırt ağrısını da hafifletebilir.
Prosedür sırasında, eğriyi oluşturan
omurlar önce omurganın yuvarlaklığını azaltmak için yeniden hizalanır. Kemik
grefti adı verilen küçük kemik parçaları daha sonra kaynaşacak omurlar
arasındaki boşluklara yerleştirilir. Zamanla kemikler beraber büyür. Bu tıpkı
kırık bir kemiğin iyileşmesine benzer.
Kemik grefti yerleştirilmeden önce, doktor
füzyon oranını artırmak ve omurgayı daha da stabilize etmek için tipik olarak
metal vidalar, plakalar ve çubuklar kullanacaktır.
Omurganın tam olarak ne kadar kaynaştığı
hastanın eğrisinin boyutuna bağlıdır. Sadece eğri omurlar birbirine
kaynaşmıştır. Omurgadaki diğer kemikler hala hareket edebilir ve bükülme,
düzleştirme ve döndürmeye yardımcı olabilir.
